| وب سایت تخصصی نماز | آغاز شد این دفتر برای کسانی که میخواهند محبوب خدا شوند ....قربه الی الله .... برای محبوب شدن نزد خدا چند قدم بیشتر فاصله نداریم .... یاعلی « ارزنـــده تـرین گــوهر مصـود نـــماز است / زیبنــده تـرین هــدیه معبـود نـــماز است / ای دوست بگـو تـا همـه ی خـلق بداننـد / مقصود حق از خلقت موجود نـماز است. »
 
ويژگي هاي مسجد نمونه
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : چهارشنبه 30 اسفند 1391 

مسجد نمونه اسلام عهده دار نقشهاي مهمّي در عرصه هاي عبادي، تربيتي، فرهنگي، اجتماعي، سياسي و نظامي است. مطالعه اين نقشها، سيماي مسجد نمونه را براي ما روشن مي كند. اكنون در چند فراز به بررسي اين رسا لتهاي مهمّ مي پردازيم.

الف ـ ويژگي هاي عباديِ مسجد نمونه

در فرهنگ ديني نام مسجد يادآور بندگي كرنش در پيشگاه خداوند متعال است. مسجد يعني جايگاه سجده؛ و سجده اوج عبادت و بندگي انسان براي خداست؛ كه: «السُّجودُ مُنتَهَي العِبَادَة مِن بَني آدَمَ».[1]

در حقيقت در آيين پاك محمّدي ـ صلّي الله عليه و آله ـ با آن كه همه گستره خاك، مسجد است كه: «جُعِلَت لِيَ الاَرضُ مَسْجِداً ....»[2] ولي برترين و اصيل ترين محفل براي عبادت و تقرّب جستن به خداوند متعال مسجد است.

از اين رو، در قرآن كريم بر جنبه هاي عبادي مسجد بيش از هر بُعد ديگر آن تأكيد شده است.

مسجد جايگاه عبادت و پرستش خالصانه خداوند است. «وَ اَنَّ الْمَساجِدَ لِلّهِ فَلا تَدْعُو مَعَ اللَّهِ أَحَداً»[3]

در گفتار معصومان ـ عليهم السّلام ـ كه ترجمان قرآن است ـ نيز بر اين بُعد مسجد فراوان تأكيد شده است.

بر پايه حديثي قدسي از پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ خداوند مسجد را زيارتگاه خويش برشمرده؛ كه:«اَلا طُوبَي لِعَبْدٍ تَوَضَّأ فِي بِيْتِهِِ ثُمَّ زارَني فِي بَيْتي»[4]: خوشا به حال بنده اي كه در خانه خويش وضو بگيرد، آنگاه مرا در خانه ام زيارت كند.»

اين زيارت و اُنس و قُرب در سايه عبادت خالصانه مؤمنان در مسجد فراهم مي آيد. انوار تابناك اين پرسش پاك و بي آلايش، براي عرش نشينان پرتو افكني مي كند؛ آنسان كه ستارگان آسمان براي ما خاك نشينان نور افشاني مي كنند. كه:«اِنَّ بُيُوتي في الأرْضِ المَساجِدُ تُضِيءُ لِأهْلِ السَّماء كَمَا تُضِيءُ النُّجُومُ لِاَهْلِ الاَرْضِ.»[5]

حضور در مساجد و عبادت در خانه خدا افزون بر آن كه خود توفيقي بزرگ و كما لي ارزشمند است، كمالات روحي ديگري را نيز در پي دارد. رحمت خاصّ خداوند، [6] آمرزش ا لهي[7]، بهشت برين،[8] همنشيني و همدمي با فرشتگان ا لهي[9] از آن جمله است.

كوتاه سخن آن كه يكي از نقشهاي اساسي مسجد آن است كه زمينه را براي عبادت پر حضور و خا لصانه فراهم نمايد؛ تا مؤمنان در آنجا با پرداختن به نماز و ذكر و دعا، زنگار غفلت از دل و جان بشويند و با خداوند متعال به معناي واقعي كلمه اُنس بگيرند. پس هر اندازه مسجد در ايفاي اين نقش حياتي موفّقتر و كار آمدتر باشد، به مسجدي كه قرآن و سنّت آن را ترسيم نموده، يعني همان«مسجد نمونه» نزديكتر است.

ب ـ ويژگيهاي تربيتي مسجد نمونه

پس از جنبه هاي عبادي مسجد، نوبت به بررسي ابعاد تربيتي آن مي رسد. ا لبتّه از نگاهي آنچه در بخش پيشين، تحت عنوان جنبه هاي عبادي مسجد مورد بحث قرار گرفت، نيز به گونه اي به ابعاد تربيتي مسجد ـ به معناي عامّ آن ـ باز مي گردد؛ زيرا عبادت پرورش دهنده روح و روان آدمي و پاسخ گفتن به يك نياز طبيعي و مهمّ اوست. كسي كه نيازهاي جسمي و رواني خود را به طور منطقي پاسخ گويد، شخصيّتي متعادل مي يابد. برعكس، عدم پاسخ منطقي به نيازهاي واقعي و فطري، شخصيّت انسان را دچار تباهي و يا دست كم، نقصان و كمبود مي كند.

عبادت و راز و نياز با خداوند، نياز واقعي و فطري هر انسان و مكمّل، بلكه مقوّم شخصيّت اوست. گر چه عبادت در هر مكاني اين نياز روحي را به طور نسبي تأمين مي كند؛ ولي اين نياز در مسجد و عبادتگاه بهتر و كاملتر تأمين مي شود.

بر اين پايه، انسان بنا به فطرت خويش معبد و مسجد را دوست مي دارد و بدان عشق مي ورزد. تاريخ نيز به درستي اين سخن گواهي مي دهد؛ پژوهش هاي تاريخي نشان مي دهد كه معبد با انسان همراه و همزاد بوده است.

از همين رو معصومان ـ عليهم السّلام ـ در سخنان خويش مسجد را آشيانه و پناهگاه مؤمن بر شمرده اند؛[10] پناهگاهي كه انسان در آن جا از دغدغه و اضطراب فاصله مي گيرد و به آرامش و سكون دست مي يابد.

آري مسجد گرد ملال و اندوه را از چهره جان مي زدايد. «افسردگي» را كه يك بيماري شناخته شده روحي است، برطرف مي كند و شادماني و نشاط را كه نشان سلامت و تكامل روحي است، جايگزين آن مي كند.

از اين رو امام صادق ـ عليه السّلام ـ به مسلمانان سفارش مي كنند كه به هنگام رويارويي با مشكلات و اندوههاي دنيويّ، به نماز و مسجد پناه ببرند.[11] راز اين امر روشن است. آن گاه كه مؤمن به مسجد وارد مي شود، در فضايي آكنده از قُدس و طهارت قرار مي گيرد؛ خانه اي ساده و عاري از پيرايه هاي مادّي امّا انباشته از جلوه هاي معنوي و الهي.

با آن كه گناه در همه جا نكوهيده و زشت است، اما در مسجد قباحتي دو چندان مي يابد؛[12] پس مؤمن بايد تلاش و كوشش بيشتري كند تا در آن مكان مقدّس به گناه آلوده نشود؛ سخنان ظالمان بر زبان نياورد؛[13] به آبروي ديگران تجاوز نكند؛[14] غيبت[15] و سخنان لغو و بي فايده را كنار نهد[16] و از گفت و گوهايي كه بوي دنيا پرستي و دنيا خواهي مي دهد، پرهيز كند.[17]

در حقيقت، مواظبت بر به كار بستن اين گونه امور، خود نوعي تمرين بر كارهاي خير و دوري از بديهاست. همان گونه كه حاجي با احرام بستن، دوري از دنيا و گناه را تمرين مي كند و نمازگزار آن گاه كه تكبيرة الاحرام مي گويد، در آزمون بريدن از خلق و پيوستن به خالق شركت مي كند. آثار سازنده و تربيتي حضور در مسجد رفته رفته به ديگر اعمال مؤمن نيز سرايت مي كند زيرا حضور در مسجد، حضور در خانه خداست به طور طبيعي كسي كه با خانه خدا اُنس دارد، تلاش مي كند تا در خارج از مسجد نيز عملكردي متناسب و همگون با حضور در مسجد داشته باشد. اين نقش تربيتي، آن گاه مؤثّرتر خواهد بود كه مؤمن به ياد آورد كه هنگام حضور در مسجد بايد علاوه بر زينتهاي مادّي، زينتهاي معنوي خويش همچون صدق و صفا و خلوص را نيز با خود برگيرد و فرمان:«خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ»[18] را با عمل پاسخ گويد و گر نه پروردگار، او را به خانه خود راه نمي دهد؛ و اولياي بزرگ خدا نيز دست ردّ به سينه اش خواهند زد.[19] از جنبه هاي ديگري كه در حقيقت به ابعاد تربيتي مسجد برمي گردد، نقش مؤثّري است كه اين كانون مقدّس در پيوند دادن دلدادگان خود با انسانهاي صالح و برگزيده ايفا مي كند. امروزه از نظر آگاهان مسائل تربيتي، نقش دوست خوب در سعادت انسان، نقشي ممتاز به شمار مي آيد.

مسجد با ايجاد آشنايي و پيوند ميان مؤمن با نخبگان و صالحان جامعه، بستري مناسب براي پرورش و تربيت روحي انسان فراهم مي كند. كسي كه با خوبان پيوند خورد، حتّي اگر به آنان درجه از تكامل نرسد كه به سبب ترس از خداوند به گناه دست نيازد، دست كم از سر حيا و شرم از برادران ديني خود، راه انحراف را در پيش نمي گيرد.

در مكتب تربيتي اسلام و بسياري ديگر از مكتبهاي تربيتي، «انزوا طلبي» و«جمع گُريزي» يك بيماري روحي شناخته مي شود؛ در حالي كه اجتماعي بودن و جمع گرايي ـ در حد معقول آن ـ نشان سلامت روح و روان انسان و تعادل فكري او به حساب مي آيد. مسجد با فرا خواني پيوسته مسلمانان به جمع، روح جمع گرايي، انعطاف و نظم پذيري را در آنان تقويت مي كند و درون گرايي افراطي و بيگانگي از جمع را از آنان مي زدايد.

افزون بر آنچه گذشت، مسجد معمولاً جايگاه طرح مشكلات و نارسايي هاي اجتماعي است. به طور طبيعي، حضور در چنين مكاني روح تعهّد و دردمندي را در فرد مي دمد. پرورش اين خوي پسنديده در اشخاص، خود نوعي مبارزه با روح بي تعهّدي و بي تفاوتي است؛ روحيه اي كه هر گاه در افراد جامعه اي ـ بويژه نسل جوان آن ـ پيدا شود، آسيبهاي اساسي بر پيكر آن اجتماع وارد خواهد شد.

ج ـ ويژگي هاي فرهنگي ـ آموزشي مسجد نمونه

اكنون به بررسي نقش فرهنگي ـ آموزشي مسجد نمونه مي پردازيم.

مي توان گفت: اين نقش مسجد پس از حنبه هاي عبادي آن، سرآمد ديگر ابعاد است.در حقيقت بناي مسجد النّبي كه مسجد نمونه اسلام است، تنها تأسيس يك عبادتگاه نبود؛ كه به شهادت مورّخان و محققّان و حتّي خاورشناسان، پي ريزي يك مدرسه بزرگ اسلامي بود.

كشورهاي اسلامي از آغاز اسلام تا چند قرن پس از آن، با پديده اي به نام مدرسه روبرو نبودند. تاريخ تأسيس مدارس هر وقت كه باشد، محقّقان و مورّخان پذيرفته اند كه پيش از پيدايش مدرسه، مسجد يگانه مركز مهم آموزشي ـ فرهنگي در كشورهاي اسلامي بوده است.

هر چند برخي محقّقان از جايگاههاي آموزشي ديگري مانند مكتبهاي خانگي و دارالقرّاء نيز ياد كرده اند.[20]

شايد خوانندگان عزيز تعجّب كنند روزگاري اين مسأله در ميان فقيهان مطرح بوده كه آيا تأسيس مدرسه جايز است يا نه؟[21]

گرچه طرح اين مسأله در فضاي كنوني براي ما شگفت انگيز مي نمايد؛ ولي اين مسأله در زمان خود كه مسجد يگانه پايگاه آموزشي بوده و به ناگاه سخن از ايجاد مدارس به ميان آمده، دست كم مسأله اي قابل طرح بوده است.

البتّه فقيهان اعمّ از شيعه و سنّي هيچ گاه منعي در احداث مدارس نديده اند؛ آنان همواره گسترش مدارس را مورد تأييد قرار داده اند؛ بلكه برخي از آنان به بناي مدارس مهمّي دست زده اند. غرض از طرح اين نكته، تنها تأكيد بر اين است كه روزگاري مسجد، يگانه پايگاه مهمّ آموزشي در كشورهاي اسلامي بوده است.

[1] . بحارالانوار، علاّمه محمد باقر مجلسي، ج 82، ص 164، مؤسسة الوفاء، بيروت، دوره 110 جلدي، چاپ دوّم، 1403 هـ .ق.

[2] . وسائل الشيعة، محمّد بن حسن عاملي، ج 3، ص 422، باب 1 از ابواب مكان المصلّي، روايت 2، دوره 20 جلدي، اسلاميّه تهران، چاپ ششم، 1403 هـ .ق.

[3] . جنّ سوره 72، آيه 18.

[4] . وسائل الشيعة، محمّد بن حسن عاملي، ج 1، ص 268، باب 10 از ابواب وضو، روايت 5،

[5] . همان.

[6] . اشاره به حديث:«من اختلف الي المسجد اصاب احدي الثمان ... او رحمة منتظرة» ـ (همان، ج 3، ص 480، باب 3 از ابواب احكام المساجد، روايت 1.)

[7] . اشاره به حديثي در مستدرك الوسائل، ميرزا حسين نوري، ج 3، ص 361، باب 3، از ابواب احكام المساجد، روايت 13. تحقيق و نشر مؤسسة آل البيت، چاپ اوّل، 1408 هـ .ق، مشهد.

[8] . همان.

[9] . وسائل الشيعة، محمّد بن حسن عاملي، ج 5، ص 372، باب 1 از ابواب صلوة الجماعة، روايت 7.

[10] . مستدرك الوسائل، ميرزا حسين نوري، ج 3، ص 361، باب 3، از ابواب احكام المساجد، روايت 14.

[11] . وسائل الشيعة، محمّد بن حسن عاملي، ج 5، ص 263، باب 31 از ابواب بقيّة الصلوات المندوبة، روايت 3.

[12] . ر.ك: كشف الغطاء، شيخ جعفر جناحي حلّي، كتاب الصلاة، ص 211، دارالطباعة سيّد مرتضي، 1317.

[13] . اشاره به حديثي در بحارالانوار، علاّمه محمّد باقر مجلسي، ج 80، ص 377.

[14] . اشاره به حديثي در «روضة الكافي» محمّد بن يعقوب كليني، ص 39، دارالتعارف، بيروت، 1411 هـ .ق.

[15] . اشاره به حديثي در وسائل الشيعة، محمّد بن حسن عاملي، ج 3، ص 85، باب 2 از ابواب المواقيت، روايت 4.

[16] . اشاره به حديثي در همان منبع، ص 86، روايت 8.

[17] . همان، ج 3، ص 493، باب 14 از ابواب احكام المساجد، روايت 4.

[18] . اعراف، سوره 7، آيه 31.

[19] . ر.ك: وسائل الشيعة، محمّد بن حسن عاملي، ج 6، ص 12، باب 3 از ابواب ما تحب فيه الزكاة و ما تستحبّ فيه، روايت 7.

[20] . همان، ص 40 به بعد.

[21] . ر.ك: همان كتاب، ص 217 به بعد.

رحيم نوبهار

منبع : تبیان



:: ادامه مطلب
معمارى مساجد و نقش آن در بهداشت جسمى و روانى انسان
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : سه شنبه 15 اسفند 1391 
این مقاله با اشاره به اهمیت ویژه مراکز عبادى در ادیان الهى، انتخاب معمارى صحیح را زمینه‏ساز نیل به اهداف مقدس معابد و مساجد معرفى نموده است؛ نگارنده در بخش نخست، برخى از دستورات بهداشتى اسلام درخصوص مساجد همچون نظافت و آراستگى و نهى از تولید صداهاى بلند و آزاردهنده را مطرح ساخته است و در بخش دوم برخى از مصادیق رعایت سلامتى در معمارى مسجد همچون برخوردارى از نور و تهویه مناسب، رنگ‏آمیزى شاداب و رعایت بهداشت روانى را مورد توجه قرار داده است.
 
 
 
 

 



:: ادامه مطلب
کامل ترین مجموعه مقالات پیرامون مسجد
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : سه شنبه 15 اسفند 1391 

« مسجد و سیره اهل بیت (ع) »

 

 

۱. بررسى جایگاه مسجد در سیره پیامبر (ص)
  ۲. خاطراتى از معصومین علیهم ‏السلام و مسجد
  ۳. مساجد جلوه  فرهنگ  و تمدن اسلامی و  نظریه «مساجد معجزه دوم نبوی»
  ۴. مساجد در سیره‏ پیامبر (ص)
  ۵. رفق و مدارا در سیره‌ نبوی
 

۶. نقش سیره و اندیشه پیامبر اعظم (ص) در شکل گیری تمدن و شهرنشینی بزرگ اسلامی

-----------------------------------------------------------------

« مسجد و مدیریت علمی»

  ۱. تدوین الگوی مدیریت اثربخش مسجد 
  ۲. مدیریت عبادی 
  ۳. مدیریت مسجد؛ مبانی، مبادی و ضرورت ها  
  ۴. مدیریت مسجد 
  ۵. مدیریت و برنامه ریزی های مساجد
  ۶. علل کارآمدی وموفقیت مدیریت مسجد 
  ۷. نوآوری و شکوفایی در مدیریت کلان مساجد
  ۸. مدیریت مسجد
  ۹. مدیریت و ساماندهی مساجد

---------------------------------------------------------

« مسجد و جامعه دینی »

۱. پدیدارشناسی مسجد درشهر اسلامی
۲. مسجد، نهضت خدمت رسانی و تعاون اجتماعی
  ۳. مسجد و پیشگیری از جرم
  ۴. مسجد الگوی جامعه دینی
  ۵. نقش مسجد در توسعه فضایی و کالبدی محله ای
  ۶. نقش مسجد درسازمان و اجتماع محله ای
  ۷. نقش مسجد در مدیریت توسعه محله ای
 

۸. نقش مسجد در توسعه ی محله ای 

------------------------------------------------------------

« مسجد ، امام جماعت و شهادت»

  ۱.  شهید آیه‏اللّه‏ استاد مرتضى مطهرى، امام جماعت مسجد الجواد علیه ‏السلام

 

  ۲. شهید آیه‏ اللّه‏ سعیدى قدس ‏سره، امام ‏جماعت مسجدامام موسى‏ بن‏ جعفر علیه ‏السلام
  ۳. شهید آیه ‏اللّه‏ حسین غفارى، امام جماعت مسجد خاتم الاوصیاء
  ۴.  شهید حجه‏ الاسلام والمسلمین سید مجتبى نواب صفوى
  ۵. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین حاج سید احمد دیباجى، امام جماعت مهدیه و محسنى تهران
  ۶. شهید حجه‏ الاسلام والمسلمین عبدالکریم مخبر، امام جماعت مسجد فاطمیه
  ۷. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین محمد مصطفوى کرمانى، امام جماعت مسجد سیدالشهداء
  ۸. شهید حجه‏ الاسلام‏ والمسلمین سیداحمدقاسمیان، امام جماعت مسجد حسینى اتابک تهران
  ۹. شهید آیه ‏اللّه‏ دکتر محمد مفتح، امام جماعت مسجد الجواد مسجد جاوید و مسجد قبا
  ۱۰. شهید حجه ‏الاسلام محمد چاوشى، امام جماعت مسجد لرزاده تهران
  ۱۱. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین احمد جاوید، امام جماعت مسجد امام حسین علیه‏ السلام
  ۱۲. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین حجتى، امام جماعت مسجد سیدالشهداء
  ۱۳. شهید حجه‏ الاسلام والمسلمین سید احمد آقامیرى زنجانى، امام جماعت مسجد ولى‏عصر (عج) شهید
  ۱۴. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین سید مرتضى آیه‏اللهى طباطبائى، امام جماعت مسجد خرقانى
  ۱۵. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین سید مصطفى شمس امام جماعت مسجد فاطمه ‏الزهراء
  ۱۶. شهید حجه ‏الاسلام والمسلمین غلامرضا سمرقندى، امام جماعت مسجد باب الحوائج تهران پارس
  ۱۷. شهید حجه‏ الاسلام والمسلمین فضل اللّه‏ رضازاده محلاتى، امام‏ جماعت‏ مسجدمحلاتى‏ هاى مقیم تهران
  ۱۸. شهید سید محمد حسینى بهشتى، امام جماعت مسجد مجتمع اسلامى هامبورگ، در آلمان
  ۱۹. شهیدحجه‏ الاسلام والمسلمین موحدى قمى،  امام جماعت مسجد شیشه
  ۲۰.شهیدحجه‏ الاسلام‏ محمدسالم‏ هوسى‏ خراسانى، امام جماعت مسجد امام حسین علیه ‏السلام وردآباد کرج
  ۲۱. شهیدحجه ‏الاسلام‏ والمسلمین‏ مهدى شاه ‏آبادى، امام جماعت مسجد رستم‏ آباد شمیران

-------------------------------------------------

« مسجد و مدیریت فرهنگی »

  ۱. شیوه‌های مدیریت فرهنگی در مسجد
  ۲. مدیریت فرهنگی مسجد
۳. نقش مساجد در فرهنگ سازی و نهادینه کردن ارزش‌ها

۴. مساجد، نماد فرهنگ و تمدن اسلامی مبتنی بر نظریه «مساجد معجزه دوم پیامبراعظم(ص)»
۵. مهندسی فرهنگی مسجد در جامعه جهانی
۶. نقش تاریخی مساجد در ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی
  ۷. نقش مسجد در مقابله با جریان‌های ضد فرهنگ
۸. ویژگی‌های مدیریت فرهنگ در مساجد
  ۹. تأثیرات فرهنگی تربیتی مساجد با تکیه بر مساجد اصفهان و نیشابور
۱۰. مسجد کانون استقلال فرهنگی
۱۱. نقش مسجد در فرهنگ سازی و نهادینه کردن ارزش‌ها
۱۲. شاخص های مناسب برای گزینش مدیران فرهنگی
  ۱۳. مسجد و استقلال فرهنگی
  ۱۴. مراکز دینی و فرهنگ در روند هویت یابی ها، طی جهانی شدن
  ۱۵. مسجد و فرهنگ انتظار

---------------------------------------------------

« مسجد و انقلاب اسلامی»

  ۱.نقش مساجد در استحکام انقلاب اسلامی و مقابله با حجم فرهنگی    
  ۲. مساجد مجازی؛ پلی برای صدور انقلاب  
  ۳.نقش مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی ایران به مثابه ی الگو برای سایر نهضت ها  
  ۴.نقش مسجد در پیروزی انقلاب اسلامی  
  ۵.زنان ایران اسلامی الگوی کنشگری جنسیتی در تحولات خاورمیانه 
  ۶.مسجد جلیلی؛ پایگاهی مهم برای انقلابیون     
  ۸.نقش مساجد در تأمین و تربیت نیروهای انقلاب    
  ۹.از انقلاب مسجد تا مسجد انقلابی     
  ۱۰.مسجد در صدر اسلام و نقش در پیروزی انقلاب اسلامی
  ۱۱.نقش مساجد در تأمین نیروهای انقلابی

--------------------------------------------------

« مسجد و جهان اسلام »

  ۱.رابطه اخلاق دینی و انسجام در حدیث امامان معصوم علیهم السلام 

۲.راهکارهای قرآنی اتحاد امت

  ۳. عوامل همگرایی جهان اسلام           
  ۴.مهندسی تمدن اسلامی و مسجد محوری    
  ۵.نقش مساجد در تحولات نهضت های اسلامی   
  ۶.وحدت اسلامی و تقریب مذاهب     
  ۷.وحدت و انسجام در قرآن کریم و سیره نبوی  
  ۸.اتحاد ملی و انسجام اسلامی رمز پیروزی    
  ۹.مسجد نماد همبستگی اسلامی     
  ۱۰.نقش مسجد در نزاع بین دین و جهانی شدن  
  ۱۱.نقش مسجد در آگاهی بخشی و اتحاد ملل مسلمان

---------------------------------------------------------

« مسجد از منظر قرآن و روایات »

۱- مسجد از دیدگاه قرآن وعترت 
۲- مسجد الحرام از دیدگاه آیات و روایات 
۳- جایگاه مسجد در آیات و روایات 
۴- مسجد از منظر کتاب و سنت
۵- جنبه های معنوی و آرمانی مسجد از منظر قرآن کریم
۶- مسجد در قرآن‏ و روایات‏

----------------------------------------------

« عمران مسجد »

 

مساجد دوره ی زندیه

 

 معماری مساجد و بهداشت جسمی و روانی انسان

 

بررسی تطبیقی معماری نیایش گاه های غربی و مساجد

-------------------------------------------

« مسجد ، اخلاق و تربیت »

  ۱-مسجد بهداشت و روان
  ۲-نقش مساجد در تأمین بهداشت روان انسان        
  ۳-نقش مساجد در تعالی اخلاق فردی و اجتماعی       
  ۴-نقش مساجد در تعالی اخلاق فردی و اجتماعی         
  ۵-نقش مسجد در تعلیم و تربیت نوجوانان               
  ۶-نقش مساجد در تعالی اخلاق فردی و اجتماعی         
  ۷-تعلیم و تربیت                        
  ۸-نقش مساجد در جایگاه یکی از نهادهای اجتماعی در تربیت دینی جوانان 
  ۹-نقش مساجد در تعالی اخلاق فردی و اجتماعی            
  ۱۰-نقش مساجد در تعالی اخلاق فردی و اجتماعی           
  ۱۱-نقش مسجد در تعالی فردی از نگاه قرآن و سنت           
  ۱۲-نقش مسجد در شخصیت ایمانی   

--------------------------------------------------

« مسجد وخانواده »

۱- بازشناسی ظرفیت ها و کارکردهای مسجد در تحکیم خانواده

  ۲- خانواده ی اهل مسجد
  ۳- گستره ی وظایف مردان در خانواده
  ۴- مسجد و معنای زندگی
  ۵- نقش مساجد در تحکیم بنیان خانواده
  ۶- شرایط حضور زنان در مسجد
  ۷- بررسی تفصیلی حضور زنان در مسجد
  ۸- حجاب حق زنان
  ۹- زنان و مسجد
  ۱۰- گستره ی وظایف زن در خانواده «زیبایی های حکم خدا»
  ۱۱-بررسی حضور بانوان در مسجد وجماعت براساس آموزه های دینی 
  ۱۲-زنان دین گستر در تاریخ اسلام

-----------------------------------------

« کارکردهای مسجد »

  ۱. بررسی کارکردهای فرهنگی نهاد مسجد در صدر اسلام
  ۲.درآمدی بر بحث کارکردهای شرعی مساجد
  ۳.طراحی مدل مطلوب و کارکرد مدیریت مساجد، در قالب سازمان داوطلبانه ی مذهبی
  ۴.قضاوت در مسجد
  ۵.آثار، برکات و کارکردهای فردی و اجتماعی مساجد
  ۶.کارکردهای اساسی مسجد در طول تاریخ
  ۷.کارکردهای مسجد در کاهش آسیبهای فرهنگی مهاجرت
  ۸.مسجد و جنبه‌های عبادی آن
  ۹.مسجد و کارکردهای آن
 
  ۱۰.مسجد، محلی برای برنامه ریزی شهری در چشم انداز۱۴۰۴
  ۱۱.نقش فضاهای شهری در ارتقاء کیفیت محیط، با تاکید بر نقش مساجد
  ۱۲.نقش محوری مسجد در تأمین اهداف چند منظوره
  ۱۳.نقش مساجد در افزایش و ترویج فرهنگ مطالعه
  ۱۴.نقش مسجد در شخصیت ایمانی
  ۱۵.نقش مسجد در شکل گیری مناسبات فرهنگی- اجتماعی
  ۱۶.نوآوری و شکوفایی در مسجد

----------------------------------------------------------

« مسجد و مرجعیت »

- کتاب مسجد و مرجعیت

-------------------------------------------------------

« جایگاه مسجد درحکومت اسلامی »

  ۱. نقش و جایگاه مساجد در حکومت اسلامی 
  ۲. دین دولتی و دولت دینی با تأکید بر تعامل دین و دولت در پایگاه مسجد  
 
  ۳. مسجد و دولت رابطه استراتژیک دارند؟ 
  ۴. نقش و جایگاه مسجد در حکومت اسلامی

  ۵. نقش و جایگاه مسجد در حکومت اسلامی 

  ۶. مسجد در صدر اسلام و نقش آن در پیروزی انقلاب اسلامی 

  ۷. جایگاه مسجد در حکومت اسلامی    

  ۸. بررسی و نقد یک دیدگاه عرفی درباره رابطه دولت و مسجد  

منبع : مرکز رسیدگی به امور مساجد



:: ادامه مطلب
ماجرای مسجد ضرار در قرآن
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : چهارشنبه 9 اسفند 1391 

خداوند در سوره توبه: آيات 107 تا 110 می فرماید:« وَ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَ كُفْراً وَ تَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلاَّ الْحُسْنى‏ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ (107) لا تَقُمْ فِيهِ أَبَداً لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى‏ مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ أَحَقُّ أَنْ تَقُومَ فِيهِ فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ (108) أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى‏ تَقْوى‏ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى‏ شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِي نارِ جَهَنَّمَ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ (109) لا يَزالُ بُنْيانُهُمُ الَّذِي بَنَوْا رِيبَةً فِي قُلُوبِهِمْ إِلاَّ أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (110)» ترجمه: (گروهى ديگر از آنها) كسانى هستند كه مسجدى ساختند براى زيان (به مسلمانان) و (تقويت) كفر و تفرقه ميان مومنان و كمينگاه براى كسى كه با خدا و پيامبرش از پيش مبارزه كرده بود، آنها سوگند ياد مى‏كنند كه نظرى جز نيكى (و خدمت) نداشته‏ايم اما خداوند گواهى مى‏دهد كه آنها دروغگو هستند!.هرگز در آن قيام (و عبادت) مكن، آن مسجدى كه از روز نخست بر پايه تقوى بنا شده شايسته‏تر است كه در آن قيام (و عبادت) كنى، در آن مردانى هستند كه دوست مى‏دارند پاكيزه باشند و خداوند پاكيزگان را دوست دارد.آيا كسى كه شالوده آن را بر پرهيز از خدا و خشنودى او بنا كرده بهتر است، يا كسى كه اساس آن را بر كنار پرتگاه سستى بنا نموده كه ناگهان در آتش دوزخ فرو مى‏ريزد، و خداوند گروه ستمگر را هدايت نمى‏كند. (اما) اين بنائى را كه آنها كردند همواره به صورت يك وسيله شك و ترديد در دلهاى آنها باقى مى‏ماند مگر اينكه دلهايشان پاره پاره شود (و بميرند و گر نه از دل آنها بيرون نمى‏رود) و خداوند دانا و حكيم است.



:: ادامه مطلب
راهكار‌های تقویت كاركرد مساجد دانشگاهی
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : سه شنبه 8 اسفند 1391 

عبدالرضا باقی
عضو هیئت علمي‌دانشگاه آزاد اسلامي‌شهرضا
  
مقدمه
 به نظر می‌رسد همچنان لازم است در تاثير مسجد بر دانشگاه تامل و تعمق بيشتري شود. آيا صرف بودن يك مكان فيزيكي به نام مسجد در دانشگاه مي‌تواند دانشگاه را به سوي مسجدي شدن  سوق دهد ؟ آيا به صرف برگزاري نمازهاي يوميه در مسجد دانشگاه، نقش و رسالت مسجد انجام شده است ؟ آيا با خواندن نمازها يوميه در مسجد مي توان مدعي شد كه در دانشگاه به سمت اسلاميت پيش مي رود ؟ شكي نيست همانگونه كه رويكرد حاكم بر دانشگاه با غير آن متفاوت است رويكرد رسالتي مسجدي كه در دانشگاه است با غير آن يكسان نمي باشد زبان، مطلب، روش، موضوع و رسالت يك مسجد غير دانشگاهي چيز ديگري است و زبان،‌مطلب، روش، موضوع و رسالت يك مسجد دانشگاهي نيز چيز ديگري است.
همانگونه كه انسان بليغ در سخن گفتن بايد مقتضاي حال و مقام را در نظر بگيرد، مساجد دانشگاهي هم هنگامي در ايفاي رسالت خود موفق خواهند بود كه تمام فعاليت‌هايي كه از بستر مسجد انجام مي گيرد متناسب با شرايط و موقعيت و مخاطب و مراتب علمي ايشان باشد. اينكه امام جماعت مسجد دانشگاه كيست و رتبه علمي او چيست و آيا واجد شرايط و صلاحيت‌هاي لازم جهت هدايت و تربيت ديني در مسجد دانشگاه هست يا نه؟ آيا امام جماعت در فضاي دانشگاه زيسته است در اين فضا تحصيل نموده است، از نزديك با استاد و دانشجود دار ارتباط بوده است يا نه ؟ موضوع بسيار مهمي است كه در ادامه به طور خاص به آن پرداخته مي شود.



:: ادامه مطلب
مساجد و جهاد فرهنگي
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : سه شنبه 8 اسفند 1391 

نويسنده: محمود مهدي پور  
 
تا کفر و شرک و نفاق در جهان وجود دارد و ظلم و فريب و جهل و اختلاف در جهان يکه تازي مي کند، «جهاد فرهنگي» در زندگي بشر ضرورتي اجتناب ناپذيراست.
«قرآن» و «مساجد» و «عالمان دين» مثلث نجات بشريت از فقر و فساد و بيداد هستند.
قرآن، کتاب جهاد فرهنگي؛
مسجد، مدرسه جهاد فرهنگي؛
و عالمان دين، استادن وفرماندهان جهاد فرهنگي هستند.
امروز که هجوم فرهنگي بيگانگان، به ايمان واخلاق و آداب و رفتار مسلماني بيش از هميشه و با شدت تمام در جريان است، قرآن واديان آسماني عموماً مورد هجوم شيطان بزرگ قرار گرفته است.
عقايد آسماني و ارزش هاي مشترک اديان توحيدي و قوانين فطري و عقلي و فرامذهبي، مورد تحقير و توهين و تمسخر جبهه شياطين قرار دارد. جهاد فرهنگي و سازماندهي و آموزش نيروهاي مؤمن و اصول گرا، يعني پاسداران فرهنگ پيامبران، آب حيات جامعه هاست.

در جوامع اسلامي مهمترين راهکار دفاع و جهاد فرهنگي، ساماندهي فعاليت ها بر سه محور
«قرآن»، «مساجد» و «عترت نبوي (ع)» است.

محور قرار دادن عالمان دين و آشنايان به فرهنگ نبوي، شرط موفقيت در دفاع و جهاد فرهنگي است.
اصولاً اين مثلث، مثلث نجات بشريت است.
 



:: ادامه مطلب
ويژگي هاي مسجد نمونه(2)
نويسنده : محبوب خدا
تاريخ : سه شنبه 8 اسفند 1391 

نويسنده:رحيم نوبهار
پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ در مسجد خويش آيه هاي قرآني، احكام و معارف ديني و حتي مسائل تاريخي را به مردم آموزش مي داد.[1]مطالبي كه در اين جلسات ارائه مي شد، متناسب با ميزان توان فكري شنوندگان بود.[2] اين جلسات از نظر فاصله زماني به گونه اي تنظيم شده بود كه باعث خستگي و ملال شنوندگان نشود. عبدالله بن مسعود گفته است:
«پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ جلسات سخنراني را همه روزه برگزار نمي كرد؛ زيرا بيم آن داست كه شنوندگان خسته شوند.»[3]
شواهد نشان مي دهد كه اين جلسات پس از برخي نمازها مانند نماز صبح و شام كه شمار بيشتري از مردم در مسجد حضور مي يافته اند، بيشتر برگزار مي شده است.[4] شور و نشاط فراواني در حفظ و ثبت مطالبي كه رسول خدا ـ صلّي الله عليه و آله ـ بيان مي نمود، در ميان شنوندگان وجود داشت.
افرادي كه احياناً به دليلي توفيق حضور در اين جلسات را نمي يافتند، به ديگران سفارش مي كردند تا گفته هاي پيامبر ـ صلّي الله عليه و آله ـ را كلمه به كلمه ثبت و حفظ كنند و در فرصت مناسب براي آنان بازگو نمايند.[5]
علاوه بر جلسات رسمي سخنراني، جلسات آموزشي و پرسش و پاسخ نيز در مسجد پيامبر تشكيل مي شد. در اين جلسات تنها يك نفر سخن نمي گفت؛ بلكه به صورت گفتگو و محاوره اي ادامه مي يافت. آن حضرت بسياري اوقات پس از نماز صبح تا طلوع آفتاب در مسجد مي ماندند. بخشي از اين وقت صرف پاسخگويي به پرسشهاي ديني و حتّي تعبير خوابهايي كه مسلمانان ديده بودند، مي شد.[6]



:: ادامه مطلب
 

 


 
» تعداد مطالب : 2884
» کل نظرات : 135
» بازديد کل : 2325198
» تاريخ ايجاد وبلاگ :
شنبه 30 دی 1391 
» آخرين بروز رساني :
سه شنبه 19 دی 1396